Wat is een VPN, wanneer is het zinvol en waarom is gratis riskant?
Een VPN versleutelt uw verbinding en verbergt uw IP-adres. Ik leg uit wanneer dat nut heeft, wanneer niet, en waarom een gratis VPN vaak een slecht idee is.
Reclames voor VPN's beloven dat u er onzichtbaar en veilig mee wordt, maar dat is maar een deel van het verhaal.
Kort antwoord
Een VPN (Virtual Private Network) maakt een versleutelde tunnel tussen uw apparaat en een server van de VPN-aanbieder. Websites zien dan het adres van die server in plaats van het uwe, en het netwerk waarop u zit kan niet meekijken. Dat is zinvol om veilig bij het netwerk van uw werk te komen, op onbetrouwbare netwerken of als u bewust uw locatie wilt afschermen. Het maakt u niet anoniem en beschermt niet tegen phishing of virussen. Een gratis VPN verdient vaak geld aan uw gegevens, en dat is precies wat u wilde voorkomen.
Hoe werkt een VPN?
Normaal gaat uw internetverkeer via uw router naar uw provider en dan naar de website. Met een VPN gaat alles eerst versleuteld naar de server van de VPN-dienst, en pas daarna naar de website.
Uw provider of het wifinetwerk ziet alleen dat u met een VPN verbonden bent, niet welke sites u bezoekt.
De website ziet het IP-adres van de VPN-server, niet uw eigen adres.
De VPN-aanbieder kan wel alles zien wat uw provider eerst zag. U verschuift dus uw vertrouwen naar die aanbieder.
Dat laatste is het belangrijkste punt om te onthouden.
Er zijn twee soorten VPN:
Zakelijke VPN. Hiermee komt u vanaf thuis of onderweg veilig bij de bestanden, systemen of printers op kantoor. Uw werkgever of IT-beheerder richt dit in. Dit is de oorspronkelijke en nog steeds de meest nuttige toepassing.
Consumenten-VPN. Een abonnement om uw verkeer via servers in andere landen te laten lopen. Daar gaan de meeste reclames over.
Wanneer is een VPN zinvol?
Werken op afstand als uw bedrijf dat zo heeft ingericht.
Openbare of onbekende wifi, zoals in een hotel, op een camping of in een wachtruimte, vooral als u niet zeker weet of het netwerk te vertrouwen is.
Uw eigen thuisnetwerk bereiken van buitenaf, bijvoorbeeld voor een NAS. Veel routers kunnen zelf een VPN-server draaien. Dat is veiliger dan poorten openzetten.
Privacy tegenover uw provider, als u dat belangrijk vindt.
Wanneer is het minder nodig dan de reclame zegt?
Internetbankieren en webwinkels gebruiken al versleuteling (het slotje en https). Op een gewoon wifinetwerk kan niemand uw bankgegevens zomaar meelezen.
Anoniem worden lukt niet met alleen een VPN. Zodra u inlogt bij Google, Facebook of een webwinkel, weten die wie u bent. Cookies en browserkenmerken blijven werken.
Beschermen tegen virussen en phishing doet een VPN niet. Een nepsite blijft een nepsite, ook via een tunnel.
Ook goed om te weten: sommige diensten, zoals banken en streamingdiensten, blokkeren of wantrouwen VPN-verkeer. Inloggen kan dan extra controles geven.
Waarom een gratis VPN riskant kan zijn
Een VPN-dienst draaien kost geld: servers, verkeer, personeel. Als u niet betaalt, verdient de aanbieder op een andere manier. Wat ik bij gratis VPN-apps tegenkom:
Gegevens verzamelen en verkopen, zoals welke sites u bezoekt.
Reclame invoegen in apps of webpagina's.
Zwakke of geen echte versleuteling.
Schadelijke apps die zich als VPN voordoen en veel rechten op uw telefoon vragen.
Traag en vol, omdat iedereen dezelfde paar servers deelt.
Er zijn uitzonderingen, zoals beperkte gratis versies van betaalde diensten of een VPN die in uw browser of router is ingebouwd. Maar een onbekende gratis app met hoge beoordelingen en geen duidelijke eigenaar zou ik niet installeren.
Als u een VPN kiest
Kijk wie de aanbieder is en waar het bedrijf gevestigd is.
Lees of er een onafhankelijke controle is gedaan op het beleid om geen logbestanden te bewaren.
Installeer de app alleen via de officiële appwinkel of website.
Zet de functie aan die internet blokkeert als de VPN wegvalt, als u die nodig heeft.
Gebruik voor uw werk altijd de VPN die uw werkgever voorschrijft, niet een eigen app.
Veelgestelde vragen
Is een VPN legaal in Nederland?
Ja. Een VPN gebruiken mag. Wat u ermee doet, valt wel gewoon onder de wet en de voorwaarden van de dienst die u gebruikt.
Wordt mijn internet trager met een VPN?
Meestal een beetje, omdat het verkeer een omweg maakt en versleuteld wordt. Met een goede aanbieder en een server dichtbij merkt u er weinig van.
Heb ik thuis een VPN nodig?
Voor de meeste mensen niet. Een goed beveiligd thuisnetwerk, updates en sterke wachtwoorden doen meer.
Hulp nodig?
Wilt u veilig vanaf thuis bij uw kantoorbestanden kunnen, of uw VPN goed laten instellen? Kijk bij IT-support.
