Een trage laptop hoeft niet meteen vervangen te worden; vaak zit de oorzaak in een paar dingen die u zelf kunt nakijken.
Kort antwoord
Een laptop wordt meestal traag door programma's die bij het opstarten meestarten, een bijna volle schijf, achterstallige updates of een oude harde schijf in plaats van een SSD. De eerste drie kunt u zelf aanpakken. Heeft uw laptop nog een ouderwetse harde schijf, dan is vervangen door een SSD vaak de grootste verbetering die er bestaat.
Eerst kijken wat de laptop aan het doen is
Open Taakbeheer met Ctrl + Shift + Esc. Op het tabblad Processen ziet u welke programma's het meeste processor (CPU), geheugen en schijf gebruiken. Staat de schijf langdurig op of rond 100%, terwijl u weinig doet, dan is de opslag de bottleneck. Is het geheugen steeds vol, dan heeft u te weinig werkgeheugen voor wat u doet. Dat is een belangrijk verschil, want de oplossing is anders.
Wat u zelf kunt doen
Opstartprogramma's beperken. In Taakbeheer onder Opstarten ziet u wat er meestart met Windows. Zet programma's uit die u niet direct nodig heeft, zoals updaters van printers of muziekprogramma's. Uw virusscanner laat u aan.
Ruimte vrijmaken. Houd minimaal zo'n vijftien procent van de schijf vrij. Via Instellingen, Systeem, Opslag kunt u tijdelijke bestanden verwijderen en ziet u welke mappen groot zijn. De map Downloads is vaak een verrassing.
Updates afronden. Een laptop die al weken een update wil installeren, blijft op de achtergrond bezig. Laat Windows Update helemaal bijwerken en herstart daarna.
Overbodige software verwijderen. Via Instellingen, Apps ziet u wat er geïnstalleerd is. Proefversies, dubbele virusscanners en zogenaamde pc-optimalisatieprogramma's kunnen weg. Twee virusscanners naast elkaar maken een laptop juist trager.
Echt herstarten. Veel mensen klappen de laptop alleen dicht. Een volledige herstart af en toe ruimt geheugen op.
Browser opschonen. Tientallen open tabbladen en extensies kosten veel geheugen. Verwijder extensies die u niet kent.
Wanneer hardware het verschil maakt
Is uw laptop zes jaar of ouder, kijk dan of er een harde schijf (HDD) in zit. In Taakbeheer onder Prestaties staat bij de schijf het type. Een SSD is vele malen sneller dan een HDD. Een laptop die na het aanzetten minuten nodig heeft, start met een SSD vaak in een halve minuut op. De kosten voor een SSD zijn doorgaans beperkt en de bestaande Windows-installatie kan worden overgezet.
Meer werkgeheugen helpt vooral als het geheugen in Taakbeheer steeds vol zit. Bij veel dunne laptops zit het geheugen vast op het moederbord en kan het niet worden uitgebreid. Dat is iets om na te kijken voordat u iets bestelt.
Wat niet helpt
Programma's die beloven uw computer met één klik sneller te maken, doen weinig en installeren soms ongewenste software. Ook het register opschonen levert op moderne Windows-versies niets merkbaars op. En een laptop die heel heet wordt en luid blaast, kan last hebben van stof in de ventilator. Dat laat u bij voorkeur door iemand openmaken die dat vaker doet.
Veelgestelde vragen
Is Windows opnieuw installeren een goed idee?
Soms wel, als de laptop jaren aan rommel heeft verzameld. Maak dan eerst een volledige back-up van uw bestanden en controleer of u de inloggegevens van uw programma's heeft.
Kan een virus de oorzaak zijn?
Het kan, maar het is minder vaak de oorzaak dan mensen denken. Laat Microsoft Defender een volledige scan doen; dat is ingebouwd en gratis.
Wanneer is het zonde om er nog geld in te steken?
Als de processor al jaren oud is en de laptop Windows 11 niet ondersteunt, is investeren in een SSD meestal minder zinvol. Dan is een vervangend apparaat vaak verstandiger.
Hulp nodig?
Wilt u dat ik kijk of een SSD of opschoning zin heeft, kijk dan bij hulp bij Windows. Het tarief: eerste 20 minuten gratis, daarna €20 per uur, aan huis of op afstand.
