Phishing-berichten worden steeds overtuigender, en zelfs voorzichtige mensen trappen er wel eens in.
Kort antwoord
Phishing is een nepbericht dat u probeert te verleiden om in te loggen, te betalen of iets te installeren. Herkenbare signalen zijn haast, dreiging, een link die naar een vreemd adres gaat en een vraag om gegevens die de echte afzender al heeft. De veiligste gewoonte: klik nooit op een link in een onverwacht bericht, maar ga zelf naar de website of app van de bank of dienst. Heeft u al geklikt of gegevens ingevuld, handel dan direct.
De signalen die bijna altijd terugkomen
Haast of dreiging. Uw account wordt geblokkeerd, uw pakket wordt teruggestuurd, er staat een boete open. Echte organisaties geven u gewoon tijd.
Een link naar een vreemd adres. Houd op de computer de muis boven een link zonder te klikken; onderin ziet u waar die heen gaat. Op de telefoon houdt u de link ingedrukt. Let op adressen die bijna kloppen, met een extra woord of een vreemde extensie.
Een afzender die net niet klopt. De naam lijkt echt, maar het e-mailadres erachter niet.
Vragen om gegevens die ze al hebben, zoals uw pincode, inlogcode of een code die u net per sms kreeg. Een bank vraagt daar nooit om.
Een kleine betaling. Een paar euro bijbetalen voor verzending of een nieuwe pas is een klassieke truc om uw bankgegevens te krijgen.
Ongewone bijlagen, zoals een zip-bestand of een bestand dat een programma blijkt te zijn.
Taalfouten zijn geen betrouwbaar signaal meer. Veel nepberichten zijn tegenwoordig foutloos.
Ook via sms, WhatsApp en telefoon
Phishing komt niet alleen per mail. Bekende varianten:
Een sms over een pakket dat niet bezorgd kon worden.
Een WhatsApp-bericht van uw kind met een nieuw nummer dat dringend geld nodig heeft. Bel uw kind op het oude nummer voordat u iets doet.
Een telefoontje van iemand die zegt van de bank of de fraudeafdeling te zijn en u vraagt geld over te maken naar een veilige rekening. Die bestaat niet.
Zakelijke varianten voor zzp en mkb
Ondernemers krijgen vaak nepfacturen, berichten dat een domeinnaam verloopt of een mail van een leverancier met een gewijzigd rekeningnummer. Bel bij een gewijzigd rekeningnummer altijd de leverancier op een nummer dat u zelf al had. En bij een melding over uw domein of Microsoft 365-account: log zelf in via het adres dat u kent, niet via de link.
Wat te doen als u al heeft geklikt
Gegevens ingevuld bij een nep-bank? Bel direct uw bank via het nummer op uw pas of de officiële website. Zij kunnen uw rekening blokkeren.
Wachtwoord ingevuld? Wijzig dat wachtwoord meteen, en ook overal waar u hetzelfde wachtwoord gebruikt. Zet tweestapsverificatie aan.
Iets gedownload of geïnstalleerd? Koppel de computer los van internet en laat een volledige scan doen. Verwijder programma's voor hulp op afstand die u niet zelf heeft geïnstalleerd.
Doe aangifte bij de politie als er geld is verdwenen, en meld het bij de Fraudehelpdesk.
Schaam u niet. Fraudeurs zijn er professioneel in, en snel handelen beperkt de schade.
Veelgestelde vragen
Is alleen het openen van een mail al gevaarlijk?
Het openen zelf is in moderne mailprogramma's meestal niet het probleem. Het risico zit in klikken, bijlagen openen en gegevens invullen.
Waar kan ik een verdacht bericht melden?
Veel banken en organisaties hebben een eigen meldadres. Daarnaast kunt u phishing melden bij de Fraudehelpdesk. Verwijder het bericht daarna.
Helpt een spamfilter?
Een spamfilter houdt veel tegen, maar niet alles. Uw eigen oplettendheid blijft nodig.
Hulp nodig?
Twijfelt u over een bericht of heeft u al geklikt, kijk dan bij IT-support. Ik kijk graag mee, aan huis of op afstand.
